images.jpeg

 

Οι δηλώσεις της υπουργού παιδείας κ. Κεραμέως για το σκοπό του μαθήματος της ιστορίας στο σχολείο ήταν το έναυσμα για μια ενδιαφέρουσα συζήτηση αναφορικά με τη σχολική ιστορία. Στη συζήτηση αυτή όπως συμβαίνει πάντα με τη σχολική ιστορία δεν πήραν μέρος μόνο οι καθ' ύλη αρμόδιοι. Πήραν κυρίως μέρος πολιτικοί και δημοσιογράφοι, συμπολιτευόμενοι ή αντιπολιτευόμενοι τις δηλώσεις της υπουργού.


Ενα από τα βασικά επιχειρήματα της συμπολιτευόμενης θέσης ότι σκοπός της ιστορίας είναι η καλλιέργεια εθνικής συνείδησης ήταν η επίκληση του άρθρου 16 & 2 του Συντάγματος ότι «Η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες». Σύμφωνα με αυτήν την επιχειρηματολογία, η κ. υπουργός δεν είπε τίποτα παραπάνω από αυτό που ορίζει το Σύνταγμα της χώρας. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για επόμενη παράγραφο του ίδιου άρθρου αυτό που απαγορεύει την ίδρυση μη δημόσιων κρατικών πανεπιστημίων. Για την παράγραφο αυτή έχει επανειλημμένα εκφραστεί η ΝΔ και όχι μόνον υπέρ της αναθεώρησής του έτσι ώστε να είναι δυνατή η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων. Δεν είναι συνεπώς αξιόπιστο το επιχείρημα.


Υπάρχει επίσης η ελαστική ανάγνωση του Συντάγματος γι' αυτό και ιδρύονται μια σειρά από ιδιωτικά ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα παρόλο που απαγορεύεται από το Σύνταγμα. Η παράταξη στην οποία ανήκει η υπουργός είναι ιστορικά υπέρμαχος αυτών των ιδρυμάτων. Και δεν το κρύβει. Δεν είπε, λοιπόν, η κ. Κεραμέως αυτό που ορίζεται στο Σύνταγμα αλλά αυτό που πιστεύει. Και το είπε συγκεκριμένα για την ιστορία. Ευτυχώς άλλα διδακτικά αντικείμενα έχουν απαλλαγεί από την παραχάραξη που τους επιφυλάσσει η εθνική και θρησκευτική συνείδηση. Είμαστε υποχρεωμένοι να λειτουργούμε σύμφωνα με το Σύνταγμα αλλά ευτυχώς δεν είμαστε υποχρεωμένοι να συμφωνούμε με ό,τι ορίζεται στο Σύνταγμα, γι' αυτό και η ανάγκη της αναθεώρησής του απασχολεί συχνά τα κόμματα και τους πολίτες.
Τα Συντάγματα αντανακλούν συγκεκριμένες κοινωνικές και πολιτειακές συγκυρίες οι οποίες μεταβάλλονται μέσα στο χρόνο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η διατύπωση για το σκοπό της παιδείας αντλεί την προέλευσή της από την εποχή που τα εθνικά κράτη έχοντας ολοκληρώσει τις διεργασίες της εθνικοποίησής τους αποτελούνταν αποκλειστικά ή σχεδόν αποκλειστικά από πολίτες με την ίδια εθνική καταγωγή.


Ελληνες πολίτες και Ελληνες το γένος ταυτίζονταν. Το ίδιο συνέβαινε και σε άλλα έθνη κράτη. Πολιτειακή και εθνική ταυτότητα ταυτίζονταν. Η πραγματικότητα αυτή έχει αλλάξει ριζικά. Σε πολλά έθνη κράτη της ενωμένης Ευρώπης ανάμεσα στα οποία σε μικρότερο βαθμό και η Ελλάδα η πολιτειακή ταυτότητα, το να είναι κανείς Ελληνας πολίτης δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι είναι Ελληνας το γένος, χριστιανός το θρήσκευμα ή ότι η μητρική του γλώσσα είναι η ελληνική.
*Ελληνας πολίτης μπορεί να είναι Αλβανός, Βούλγαρος ή και Πακιστανός στην εθνική καταγωγή.
*Ελληνας πολίτης είναι και ο χριστιανός ορθόδοξος, και ο χριστιανός καθολικός και ο μουσουλμάνος της Δυτικής Θράκης ή όποιος μουσουλμάνος απέκτησε τα δικαιώματα του Ελληνα πολίτη - όσο και αν θέλουμε να το ξεχνάμε -.
*Ελληνας πολίτης σύμφωνα με πρόσφατες ρυθμίσεις μπορεί να είναι και όποιος αγοράζει ακίνητα στην Ελλάδα. Η εκπαίδευση δεν μπορεί συνεπώς να στοχεύει την καλλιέργεια ελληνικής εθνικής συνείδησης αλλά την καλλιέργεια ελληνικής πολιτειακής συνείδησης, για να μην πω και ευρωπαϊκής, αν θέλουμε οι Έλληνες πολίτες να είναι και Ευρωπαίοι πολίτες ταυτόχρονα.


Στο πλαίσιο αυτής της εκπαίδευσης, η σχολική ιστορία έχει σημαντικό ρόλο να παίξει για την δημιουργία ελληνικής πολιτικής ταυτότητας. Δεν μπορεί να είσαι Ελληνας πολίτης αν δεν γνωρίζεις ελληνική ιστορία. Οπως και δεν μπορείς να είσαι Ευρωπαίος πολίτης αν δεν γνωρίζεις ευρωπαϊκή ιστορία. Οπως δεν μπορείς να είσαι πολίτης του κόσμου αν δεν ξέρεις παγκόσμια ιστορία. Μια ιστορία απαλλαγμένη από εθνικιστικά στερεότυπα, που παίρνει υπόψη της την πολυεθνικότητα και πολυπολιτισμικότητα της σύγχρονης κοινωνίας, που νοιάζεται για την κοινωνικοποίηση των παιδιών που προέρχονται από διαφορετικά εθνικά περιβάλλοντα.

Εφημερίδα Πελοπόννησος