53847889_2365067876859753_7453713831500447744_n.jpg

Πολλά τα παθήματα από την υγειονομική αρχικά αλλά τελικά οικονομική και γεωπολιτική κρίση. Κορυφαίο η απώλεια χιλιάδων ανθρώπων σε όλον τον κόσμο. Και μύρια όσα έπονται. Συνέπειες ενός πολέμου που μας βρήκε απροετοίμαστους και μας έδειξε ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο, ακόμα και το δικαίωμά μας να κυκλοφορούμε ελεύθερα ή να βλέπουμε τους δικούς μας ανθρώπους.

Υπάρχουν όμως ήδη και μαθήματα. Θα αναφερθώ σε δυο από αυτά.

Το πρώτο είναι ότι όσο νεοφιλελεύθερος και αν είσαι δεν μπορείς να βάζεις την αγορά πάνω από τους ανθρώπους. Όσοι το έπραξαν, με κορυφαίο τον ανεκδιήγητο Τραμπ στις ΗΠΑ, αλλά και όσοι φλέρταραν με την ιδέα αναγκάστηκαν να κάνουν πίσω κάτω από την πίεση της επιστήμης και της κοινωνίας. Δεν παίζουμε λοιπόν με τη ζωή και την υγεία των ανθρώπων. Αυτονόητο θα μου πείτε, όχι και τόσο απαντώ. Ο δυτικός κόσμος αυτός που με την πολιτική του καθορίζει τη ζωή και το θάνατο πολλών ανθρώπων του υπόλοιπου κόσμου επέλεξε πολλές φορές αντίθετα. Ο κορωνοϊός δεν άφησε όμως τα περιθώρια για άλλες επιλογές, ούτε και δυνατότητες καμουφλαρίσματός τους. Πάει και τέλειωσε. Όποιος επιλέγει την ελευθερία της αγοράς αντί της δημόσιας υγείας, έρχεται ο θάνατος και του χτυπά την πόρτα. Το μάθημα αυτό οφείλουμε να το κρατήσουμε και ανάλογα να κινηθούμε για παρόμοια διλήμματα όπως αυτά που αφορούν στην κλιματική κρίση που αναντίρρητα συνδέεται με τη μετάδοση πανδημικών νοσημάτων. Είναι πια βέβαιο ότι αν δεν πάψουμε να καταστρέφουμε το φυσικό περιβάλλον μας, αν δεν σταματήσουμε τους ξέφρενους ρυθμούς κίνησης, αν δεν πιέσουμε για πράσινες πολιτικές, αν οι ευαισθησίες αυτές δεν επηρεάσουν τον τρόπο που ψηφίζουμε και εκλέγουμε αντιπροσώπους οδηγούμε τη φύση στην εκδίκηση του ανθρώπινου είδους. Μένοντας στο σπίτι, πολλοί από μας προβληματιστήκαμε εξάλλου για τις ταχύτητες και τον καταναλωτισμό μας. Ανακαλύψαμε πόσα άχρηστα πράγματα έχουμε στη ζωή μας: από την ντουλάπα μας μέχρι την κοινωνική μας ζωή. Και πόσα λίγα χρειαζόμαστε για να είμαστε καλά.

Το δεύτερο μάθημα αφορά στο δημόσιο σύστημα υγείας. Πόσα δεν ακούσαμε τα προηγούμενα χρόνια! Πόσο ασύμφορο είναι σε σχέση με το ιδιωτικό, πόσο σπάταλο, τί γίνεται με τα φάρμακα στα δημόσια νοσοκομεία, πόσοι γιατροί χρηματίζονται από τις φαρμακευτικές εταιρείες και από τους ασθενείς. Όλες οι αδυναμίες του ΕΣΥ αξιοποιήθηκαν για την απαξίωσή του. Σφυγμομετρήσεις έδιναν και έπαιρναν για την προβληματικότητα των δημόσιων συστημάτων υγείας σε όλον τον κόσμο. Η πανδημία απέδειξε πόσο άστοχη και επικίνδυνη για την υγεία των πολιτών ήταν η προσπάθεια μείωσης του δημόσιου συστήματος υγείας προς όφελος του ιδιωτικού. Οι πιο αναπτυγμένες χώρες του κόσμου απέτυχαν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την πανδημία εξαιτίας των περικοπών στα δημόσια νοσοκομεία. Στην κορυφή της αποτυχίας οι ΗΠΑ, των 30 περίπου εκατ. ανασφάλιστων πολιτών, όπου δεν υπάρχει ουσιαστικά δημόσιο σύστημα υγείας. Απάντηση σε όλα αυτά έδως το προσωπικό των δημόσιων νοσοκομείων και οι πολίτες που τους χειροκροτούσαν στα μπαλκόνια των σπιτιών. «Δεν είχαμε συνηθίσει σε τέτοιες τιμές» είπε αυθόρμητα μία γιατρός σε δημόσια συνέντευξη. Ναι γιατί οι γιατροί και οι νοσηλευτές/τριες του ΕΣΥ ήταν τα μαύρα πρόβατα για τις παθογένειες του συστήματος. Ό,τι θέλεις να περιορίσεις, το απαξιώνεις. Το ίδιο συμβαίνει και με το κράτος. Η πανδημία απέδειξε πόσο οι αντιλήψεις για τον περιορισμό του κράτους τόσο στην οικονομία όσο και στην κοινωνία εκτός από άδικες είναι και επικίνδυνες. Φανταστείτε τον πλανήτη σε καιρό πανδημίας με ένα ευνουχισμένο κράτος και τις αποφάσεις στους ιδιώτες. Η πανδημία μάς δίδαξε ότι αυτό που χρειαζόμαστε δεν είναι λιγότερο αλλά καλύτερο, αποτελεσματικότερο και δικαιότερο κράτος. Και δημοκρατικό, να ελέγχεται.

Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, 17.04.2020