Είστε στη Βουλή από τις εκλογές του 2012 και εξής, τον τελευταίο ενάμιση χρόνο; Ποια θεωρείτε ότι είναι η συμβολή σας, η ατομική και η συλλογική, του κόμματος με το οποίο εκλεχτήκατε; 

Προσπαθούμε μέσα σ’ αυτή τη Βουλή που λέγεται ότι είναι η χειρότερη της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, να είμαστε η φωνή του ορθού πολιτικού λόγου, της πολιτικής ευθύνης και γενικά του πολιτισμού. Δεν θα δείτε ποτέ ένα βουλευτή της Δημοκρατικής Αριστεράς να εκτρέπεται, να προσβάλλει, να θίγει τα κοινοβουλευτικά ήθη. Και αυτό δεν είναι θέμα αστικής ευγένειας. Είμαστε ένα κόμμα που πιστεύει βαθειά στη δημοκρατία και σέβεται τους θεσμούς της.

 

Πρέπει επίσης να πω ότι η κοινοβουλευτική μας ομάδα παρά το μικρό της μέγεθος αφήνει αποτύπωμα στις εργασίες του κοινοβουλίου, και της ολομέλειας και των επιτροπών. Εργάζεται δηλαδή και παράγει έργο. Ελέγχει την εκτελεστική εξουσία και είναι παρούσα στην επεξεργασία του νομοθετικού έργου της Βουλής με τεκμηριωμένες προτάσεις.

Προσωπικά στο πλαίσιο του καταμερισμού της κοινοβουλευτικής μας δουλειάς έχω την ευθύνη της παιδείας και της ναυτιλίας. Την πρώτη λόγω επαγγέλματος και μακροχρόνιας πολιτικής ενασχόλησης με την εκπαίδευση, τη δεύτερη λόγω της εκλογής μου στον Πειραιά με τον οποίο η ναυτιλία έχει και θα εξακολουθεί να έχει, θέλω να πιστεύω, προνομιακή σχέση. Ο πρώτος τομέας ήταν σχετικά εύκολος για μένα. Για το δεύτερο χρειάστηκε πολύ να διαβάσω και να μιλήσω με ανθρώπους του χώρου της ναυτιλίας. Τη συμβολή θα τη φανταστείτε ανάλογη με όσα σας είπα πριν για το κοινοβουλευτικό στίγμα της ΔΗΜΑΡ. Είμαι παρούσα με θέσεις και προτάσεις τις οποίες προβάλλω με επιχειρήματα και όχι με κραυγές.

Ταυτόχρονα συμμετέχω στην επιτροπή Νεολαίας, Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καθώς και στην Επιτροπή Κοινοβουλευτικής Δεοντολογίας. Με την ισότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα έχω επίσης μια μακρά σχέση, από τα φοιτητικά μου χρόνια. Ήμουν ενεργό μέλος κινήσεων που επιχείρησαν να μετασχηματίσουν τον παραδοσιακό καταμερισμό εργασίας ανάμεσα στα δυο φύλα. Η δουλειά της επιτροπής αυτής με συνδέει με πράγματα πολύ δικά μου. Γενικά, ενδιαφέρον μέρος της δουλειάς ενός βουλευτή είναι νομίζω η συμμετοχή του στις επιτροπές. Εκεί έχεις περισσότερο και ουσιαστικό χρόνο και να μιλήσεις και ν’ ακούσεις τους άλλους.

Ποια συγκεκριμένα νομοθετήματα χειριστήκατε εσείς και με ποιο τρόπο;

Όλα όσα είχαν να κάνουν με τους τομείς της αρμοδιότητάς μου, την παιδεία και την ναυτιλία και πάντα σε συνεργασία με τους αντίστοιχους τομείς της ΔΗΜΑΡ που διαθέτουν αξιόλογα στελέχη στους τομείς αυτούς. Και είναι πολλά τα σχέδια νόμου που κλήθηκα να χειριστώ. Ασχολήθηκα για παράδειγμα με το σχέδιο νόμου για την αξιολόγηση της εκπαίδευσης, όπου υποστήριξα την αναγκαιότητα της αξιολόγησης και εισηγήθηκα την υπερψήφιση του νόμου. Χειρίστηκα το ζήτημα της αναδιάρθρωσης του χάρτη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης όπου κατέκρινα ως πρόχειρους και πελατειακούς τους χειρισμούς της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου παιδείας και εισηγήθηκα την καταψήφιση της σχετικής τροπολογίας που έλυνε τα χέρια του υπουργού προκειμένου να προχωρήσει στην αναδιάταξη που προωθούσε. Αυτά είναι δυο παραδείγματα από την περίοδο που η ΔΗΜΑΡ ήταν στην κυβέρνηση. Το κριτήριο της υπερψήφισης ή καταψήφισης δεν ήταν το εντός ή το εκτός στην κυβέρνηση αλλά το περιεχόμενο του νομοθετήματος που ερχόταν προς ψήφιση. Θα μου πείτε γιατί όταν συμμετείχατε στην κυβέρνηση, δεν συνδιαμορφώνατε τα σχέδια νόμου που έρχονταν για συζήτηση στη Βουλή; Αυτή είναι μια άλλη συζήτηση, θα σας απαντήσω. Το γεγονός πάντως είναι ότι παρά τις προσπάθειές μας, δεν γινόταν εφικτό ή δεν γινόταν εφικτό σε ικανοποιητικό βαθμό. 

Ανήκετε σε ένα κόμμα που σε μια δύσκολη πολιτική φάση της χώρας στήριξε ουσιαστικά τη σταθερότητα και συνέδραμε μια κυβέρνηση συνεργασίας. Ποια ήταν η εμπειρία σας από αυτήν τη συνεργασία; Στο ενδεχόμενο εκλογών εντός του 2014 και μη αυτοδυναμίας του πρώτου κόμματος, πως θα αντιμετωπίζατε εκ νέου τη συμμετοχή της ΔΗΜΑΡ σε μία κυβέρνηση συνεργασίας; Μία κυβέρνηση «υπό» τον ΣΥΡΙΖΑ ή «υπό» τη ΝΔ θα ήταν πιο κοντά αυτή τη φορά;

Πράγματι η Δημοκρατική Αριστερά πήρε την απόφαση να στηρίξει μια κυβέρνηση συνεργασίας και μάλιστα με κύριο κορμό τη ΝΔ και με πρωθυπουργό τον κ. Σαμαρά ως τη μόνη εφικτή λύση για να ξεπεράσει η χώρα τον κίνδυνο της εξόδου από την ευρωζώνη και το ευρώ. Θυμίζω ότι το καλοκαίρι του 2012 το ενδεχόμενο αυτό ήταν απολύτως πιθανό. Πλην όμως δεν υπήρχε κουλτούρα συνεργασίας ανάμεσα σε πολιτικά κόμματα με διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες και πολιτικές προτάσεις. Η ΝΔ για παράδειγμα που ήταν και ο βασικός πυλώνας της κυβερνητικής συνεργασίας δεν κατανόησε ποτέ τι σημαίνει να συγκυβερνάς με τους κοινούς πολιτικούς τόπους που υπάρχουν ανάμεσα στα κόμματα της συγκυβέρνησης. Η ΔΗΜΑΡ βρισκόταν συνεχώς προ τετελεσμένων γεγονότων, κυρίως μετά τον Ιανουάριο του 2013. Δεν καταφέραμε να αποτρέψουμε την μονοκομματική στροφή αυτής της συγκυβέρνησης. Γι’ αυτό και αποχωρήσαμε. Η εμπειρία μας από αυτή τη συνεργασία ήταν ωστόσο διδακτική. Μάθαμε πολύ καλά ότι οι κυβερνήσεις συνεργασίας χρειάζονται λεπτομερείς προγραμματικές συμφωνίες καθώς και θεσμικά όργανα που παρακολουθούν την υλοποίηση των συμφωνιών αυτών.

Στο ενδεχόμενο μελλοντικής μας συνεργασίας θα προσπαθήσουμε να αξιοποιήσουμε τη διδακτική αυτή εμπειρία. Πιστεύουμε ότι οι κυβερνήσεις συνεργασίας είναι αναπόφευκτες. Και ένα πολιτικό κόμμα δεν μπορεί στο όνομα της καθαρότητάς του να τις αρνείται. Οι πολίτες εκτός από κόμματα δείχνουν με την ψήφο τους και άλλα πράγματα. Στις τελευταίες εκλογές έδειξαν ότι ήθελαν κυβέρνηση συνεργασίας. Αν το επιβεβαιώσουν και στις επόμενες εκλογές, πιστεύω ότι η Δημοκρατική Αριστερά οφείλει να είναι μέρος της κυβερνητικής λύσης. Έχει πολλά να πει και πολλά να προσφέρει. Αυτό ισχύει πολύ περισσότερο αν η αριστερά κληθεί να αναλάβει την ευθύνη της διακυβέρνησης του τόπου. Η ΔΗΜΑΡ θα πρέπει να είναι παρούσα.

-- Πως θα χαρακτηρίζατε την κίνηση των «58»;

Η κίνηση των 58 ανεξάρτητα από τις προθέσεις των πολιτών που την εμπνεύστηκαν και το πολιτικό ήθος πολλών από τους πρωτεργάτες της είναι σήμερα μια πολιτική πρωτοβουλία υποθηκευμένη στο εναπομείναν κυβερνητικό ΠΑΣΟΚ. Πιέστηκε να εγγράψει το εγχείρημά της στις επερχόμενες ευρωπαϊκές εκλογές και έτσι συνέδεσε την τύχη της με τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ και την πολιτική που σήμερα ασκείται και προβάλλεται και από τη ΝΔ και από το ΠΑΣΟΚ ως μονόδρομος. Δυστυχώς. Δεν μπορεί συνεπώς να λειτουργήσει καταλυτικά για την ανασυγκρότηση της κεντροαριστεράς, πράγμα για το οποίο δημιουργήθηκε. Η τύχη της ως κίνηση των 58 είναι ταυτισμένη με την τύχη του ΠΑΣΟΚ.

-- Μετά την άρνηση της ΔΗΜΑΡ να συμπορευτεί με το εγχείρημα της ανασυγκρότησης της αριστεράς μέσω της κίνησης των «58», στελέχη σας προχώρησαν στη συγκρότηση μιας άλλης κίνησης στήριξης των «58». Πως σχολιάζετε το ότι κάποιοι μιλούν για απόσχιση στη ΔΗΜΑΡ καθώς και αυτή καθαυτή την πρωτοβουλία;

Η Δημοκρατική Αριστερά ήταν και είναι ανοικτή σε κάθε πρωτοβουλία για την ανασυγκρότηση της κεντροαριστεράς. Αυτό που απέρριψε είναι η υποχρεωτική σύγκλιση με το ΠΑΣΟΚ που ενυπήρχε στην πρόταση των 58. Θεωρήσαμε ότι στην παρούσα φάση δεν υπήρχαν περιθώρια σύγκλισης με το ΠΑΣΟΚ που βρίσκεται εντός μιας κυβέρνησης με την οποία διαφωνούμε. Εμείς θεωρούμε ότι η πολιτική που εφαρμόζεται στην Ελλάδα εκτός από κοινωνικά δυσβάστακτη είναι και αδιέξοδη. Για την πολιτική αυτή, καθώς και για όλη την πορεία της χώρας μέχρι τη βίαιη δημοσιονομική προσαρμογή, την ευθύνη έχουν πρωτίστως τα κόμματα της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ που κυβέρνησαν και κυβερνούν ακόμα. Πως θα μπορούσαμε να βρεθούμε στο ίδιο ψηφοδέλτιο με το ΠΑΣΟΚ;

Με την εκτίμηση αυτή δεν συμφώνησαν όλα μας τα μέλη. Κάποια από αυτά και παρά τις διαφωνίες τους που είναι απόλυτα θεμιτές δεν διαχώρισαν τη θέση τους από την κοινή μας ‘δημαρίτικη’ προοπτική. Κάποια άλλα και παρά το ότι εξακολουθούν να είναι μέλη της ΔΗΜΑΡ προσφέρουν σήμερα την πλήρη στήριξή τους στο κοινό εγχείρημα ΠΑΣΟΚ-58. Και βρίσκονται σε διαδικασία συγκρότησης κοινού ψηφοδελτίου για τις ερχόμενες ευρωπαϊκές εκλογές. Κρατούν φαίνεται μέχρι το τέλος τη δυνατότητα να επιλέξουν με ποιους θα πάνε και ποιους θ’ αφήσουν. Γιατί κάποιους πρέπει ν’ αφήσουν. Θέλω να πιστεύω πως η τελική τους επιλογή θα είναι η ΔΗΜΑΡ. Υπήρξαν και στελέχη που πάνε και έρχονται.

Η εικόνα αυτή δεν είναι ευχάριστη. Ίσως όμως να είναι να είναι προτιμότερη από μια μονολιθικότητα που δεν μπορεί παρά να είναι επίπλαστη. Τα κόμματα ακόμα και τα μικρά είναι σήμερα πολυσυλλεκτικά, κοινωνικά και ιδεολογικά. Αυτό δεν είναι κακό. Αρκεί να υπάρχει καθαρό στίγμα που διαμορφώνεται μέσα από την πλειοψηφία με ανοικτές και δημοκρατικές διαδικασίες.

Ποιο είναι το στίγμα της ΔΗΜΑΡ;

Ο πυρήνας της φυσιογνωμίας της είναι:

  • σταθερός ευρωπαϊκός προσανατολισμός,
  • μεταρρυθμίσεις με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και κοινωνική ευαισθησία
  • υπεράσπιση των κοινωνικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων,
  • προγραμματικός πολιτικός λόγος με μέτωπο στο δεξιό αλλά και στον αριστερό λαϊκισμό, τον εθνικολαϊκισμό, το ρατσισμό,
  • υπεράσπιση της δημοκρατίας.

Όλα αυτά δεν μετατρέπονται όμως αυτόματα σε σαφείς πολιτικές προτάσεις. Καμιά φορά είναι δύσκολο να συνδυάσεις για παράδειγμα το δημόσιο συμφέρον με την κοινωνική ευαισθησία. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιβιώσεις πολιτικά με μέτωπο στο λαϊκισμό. Αυτό είναι όμως και το στοίχημα της Δημοκρατικής Αριστεράς. Να εγγράψει στον πολιτικό πολιτισμό της χώρας προτάσεις και συμπεριφορές στον αντίποδα όσων την έφεραν στην χρεωκοπία.